Staatssecretaris Teeven van V&J heeft tijdens het algemeen overleg over auteursrecht toegezegd dat hij begin 2015 rechthebbenden en internet service providers rond de tafel zal vragen om gezamenlijk te bezien hoe illegaal downloaden kan worden tegengegaan en het legale aanbod kan worden gestimuleerd. Het Kamerlid Jeroen van Wijngaarden (VVD) heeft hiertoe het initiatief genomen. Een terugblik op het algemeen overleg van
5 november.

Stimuleren van legaal aanbod
Centraal in het algemeen overleg stond de vraag wat nu de beste aanpak is om het illegaal downloaden te verminderen. Dit naar aanleiding van een initiatief van VVD-woordvoerder Jeroen van Wijngaarden om zo spoedig mogelijk een overleg tussen internetaanbieders en rechthebbenden te organiseren onder leiding van de staatssecretaris. Als voorbeeld was genoemd om consumenten met pop-ups te waarschuwen voor illegaal aanbod en naar legale alternatieven te leiden via thecontentmap.nl.
Dit voorbeeld had al de nodige publiciteit gehaald en werd bij voorbaat naar de prullenbak verwezen door D66-woorvoerder Kees Verhoeven. Hij vindt niet dat internet service providers voor internetpolitie moeten gaan spelen en maakt zich zorgen over de privacy. Van Wijngaarden gaf aan dat ook wat de VVD betreft de privacy voorop staat, maar dat gekeken moet worden welke mogelijkheden er zijn, gezien ook een aantal voorbeelden in het buitenland. Daarom bepleit hij ook een gesprek met de creatieve sector, die goede stappen heeft gezet in het toegankelijk maken van legaal online aanbod, en de isp’s, die hierin ook hun verantwoordelijkheid zouden moeten nemen.
Staatssecretaris Teeven wees er op dat auteursrechtelijke handhaving een civielrechtelijke aangelegenheid is en blijft en dat de overheid hierin alleen stelselverantwoordelijkheid draagt. Het stimuleren van legaal aanbod is een verantwoordelijkheid van de sector zelf, aldus Teeven, maar de overheid wil wel initiatieven om de toegang tot legaal aanbod te verbeteren stimuleren en ondersteunen. Hij wijst in dit verband ook op thecontentmap.nl waarvoor binnenkort een campagne van de Federatie Auteursrechtbelangen van start gaat met steun van OCW.
De staatssecretaris omarmt het initiatief om een overleg met betrokkenen te organiseren. Daarvoor zal hij eerst informatie inwinnen bij zijn collega’s in landen waar vergelijkbare initiatieven worden ontplooid (o.a. Verenigd Koninkrijk en Denemarken). Het overleg zal begin 2015 plaatsvinden; Teeven zegt toe nog voor het krokusreces het resultaat daarvan aan de Kamer te zullen toezenden.

Tevredenheid over BREIN
Diverse Kamerleden toonden zich tevreden met het huidige beleid van BREIN om alleen het illegale aanbod zoveel mogelijk tegen te gaan en niet de individuele consument te vervolgen. Sharon Gesthuizen (SP) uitte haar zorg dat andere private partijen mogelijk wel consumenten civielrechtelijk kunnen aanspreken. De staatsecretaris kent geen signalen die er op wijzen dat dit zal gebeuren en zegt dat er in een voorkomend geval altijd nog een rechter is om excessen op dit gebied tegen te gaan. Mocht dit toch de verkeerde kant op gaan, zal de staatssecretaris kijken wat hij vanuit zijn stelselverantwoordelijkheid kan doen.

Brede steun voor thuiskopiebesluit
Er waren wel vragen over de wijze van vaststelling van het tarief, de mogelijk dubbele betaling en de houdbaarheid op de langere termijn, maar er was brede steun voor de huidige oplossing.
Staatssecretaris Teeven heeft aangegeven dat de Nederlandse tarieven zijn vastgesteld op advies van de SONT en onder het Europees gemiddelde liggen. De tarieven zijn het resultaat van onderhandelingen tussen rechthebbenden en de industrie, waarvoor de SONT speciaal in het leven is geroepen. De SONT laat periodiek onderzoek uitvoeren naar kopieergedrag en kan als nieuwe omstandigheden daartoe aanleiding geven altijd haar advies aanpassen. Voor de nieuwe AMvB die op 31 oktober is gepubliceerd geldt een nahangprocedure van acht weken; per
1 januari 2015 kan hij dan in werking treden.

'Radiomodel' niet haalbaar
Dat rechthebbenden een redelijke vergoeding dienen te krijgen voor hun creatieve werk, dat staat voor alle Kamerleden buiten kijf. De vraag hoe dit in de praktijk gerealiseerd moet worden blijft een lastige. Verhoeven vroeg wederom aandacht voor een oplossing in de vorm van verplicht collectief beheer, het zogenoemde radiomodel. Voor muziek bevat de Richtlijn Collectief Beheer maatregelen die het grensoverschrijdend licentiëren van muziekrechten bevorderen, maar voor verdergaand collectief beheer is nodig dat exclusieve rechten worden omgezet in wettelijke licenties en de staatssecretaris heeft gemerkt dat dit in Europa momenteel niet haalbaar is en Nederland kan dit niet nationaal oplossen.
Verhoeven noemde deze argumentatie overtuigend, maar vindt dat we dan wel moeten gaan werken aan beter haalbare plannen.

Oplossing in EU-verband
Volgens de staatssecretaris moet de oplossing toch echt in internationaal verband worden gevonden. "Auteursrecht kent letterlijk en figuurlijk geen grenzen." Hij stelt dat auteursrecht al vérgaand geharmoniseerd is binnen de EU en heeft goede hoop dat er de komende tijd met de achtereenvolgende EU-voorzitterschappen, waaronder van Nederland, en een vooralsnog enthousiaste Commissaris Oettinger bereidheid zal zijn om concrete stappen vooruit te zetten. Dat zal ook de inzet van het kabinet zijn. Van belang vindt hij met name dat er harmonisatie plaatsvindt met betrekking tot excepties, zodat het EU Hof minder vaak uitspraken zal hoeven doen over de reikwijdte daarvan.
Sharon Gesthuizen gaf hem daarbij wel mee dat zij de indruk had dat in die discussie voornamelijk naar de belangen van gebruikers wordt gekeken, terwijl de maker naar haar mening centraal moet blijven staan in het beleid.

Auteurscontractenrecht
Teeven stelt dat uit SEO-onderzoek, gedaan in opdracht van EZ, blijkt dat de auteursrechtsector een serieus belang voor Nederland vertegenwoordigt met een substantiële toegevoegde waarde. De infrastructuur dient er dan ook te zijn om te zorgen dat het geld daadwerkelijk verdiend kan worden. Hij wijst op het wetsvoorstel auteurscontractenrecht dat naar verwachting nog voor het eind van het jaar ingediend zal worden. In dat kader vinden momenteel ook onderhandelingen plaats tussen rechthebbenden en distributeurs, waarin onder meer wordt gesproken over een redelijke vergoeding voor video on demand-diensten.

Plafond Geschillencommissie
Van Wijngaarden merkt op dat tot nu toe welgeteld één geschil in 2013 is afgedaan door de Geschillencommissie Auteursrechten en vraagt of dit aanleiding zou moeten zijn om het plafond van
€ 100.000 te verhogen. De staatssecretaris antwoordt dat hem momenteel geen informatie bekend is waaruit zou blijken dat er behoefte of noodzaak is om het plafond te verhogen. Als dat nodig blijkt kan hier altijd nog naar worden gekeken. Teeven voegt toe dat partijen in geschil altijd naar de rechter kunnen, wat bij hogere bedragen waarschijnlijk meer voor de hand ligt, en de rechter kan desgewenst ook expertise inwinnen bij de Geschillencommissie.

Voortgezet overleg
Verhoeven heeft een voortgezet overleg aangevraagd omdat hij niet tevreden is over de antwoorden van de staatssecretaris met betrekking tot de verantwoordelijkheid van isp’s. Waarschijnlijk komt hij met een motie. Dit voortgezet algemeen overleg is voorlopig gepland op 18, 19 of 20 november.

07-11-14