Het College van Toezicht Auteursrechten (CvTA) heeft op 7 oktober een rapport uitgebracht over het toezicht op alle 17 in Nederland actieve CBO’s in het verslagjaar 2013. Het College constateert dat de CBO’s op het punt van de transparantie richting rechthebbenden en de bestuurlijke organisatie al in grote mate voldoen aan de vereisten van de nieuwe Wet Toezicht die medio 2013 in werking getreden is.

Het College constateert dat de CBO’s zich al met al in 2013 goed staande hebben weten te houden ten behoeve van de rechthebbenden en hun werk, en dat de totale incasso in Nederland vrijwel gelijk is gebleven aan die in 2012, ondanks het feit dat de sector sterk onder druk staat van economische, technologische en maatschappelijke veranderingen.
Sinds de inwerkingtreding van de nieuwe toezichtwet op
1 juli 2013 vallen alle 17 in Nederland actieve CBO’s onder het wettelijk toezicht. Het CvTA toont zich erkentelijk voor de vele werkzaamheden die de 17 CBO’s hebben verricht om dit eerste verslag onder de nieuwe wet tot stand te brengen, waarmee een reëler beeld over de sector als geheel beschikbaar is gekomen. In 2013 voldoen veel CBO’s al aan de nieuwe normen die medio 2013 zijn ingegaan; slechts op enkele onderdelen zullen de komende jaren nog stappen door een aantal organisaties worden gezet.

Kostennormen
De sector is als geheel binnen de wettelijke kostennorm gebleven van maximaal 15% van de incasso en van de verdeling van gelden aan rechthebbenden. Het kostenpercentage van alle CBO’s bedraagt in 2013 gemiddeld 14,4% afgezet tegen de totale incasso en 14,7% tegen de totale repartitie. De mutatie van de kosten van alle CBO’s ten opzichte van het voorgaande jaar bedraagt in 2013 gemiddeld 2,16%. Dit is 0,37% lager dan de CPI-norm; in absolute zin is dit € 1 miljoen lager.
Bij afzonderlijke CBO’s zijn enkele uitschieters naar beneden of naar boven te zien. Het CvTA geeft aan dat deze zijn te verklaren uit de specifieke omstandigheden van een CBO en de wijze van uitvoering, die in grote mate door de rechthebbenden zelf wordt bepaald. Voorlopig heeft de wetgever één kostennorm gegeven waaraan alle CBO’s dienen te voldoen. Het College heeft de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie geadviseerd de huidige kostennorm vanuit pragmatisch oogpunt voorlopig te handhaven, totdat met de implementatie van de EU-richtlijn over collectief rechtenbeheer en de ervaringen die in de komende jaren met de beoordeling worden opgedaan meer inzicht ontstaat in de werkelijke kosten en de oorzaken daarvan.

Rechthebbenden tevreden
Alle CBO’s beschikken over geschillenregelingen voor rechthebbenden, een aantal dienen de toegankelijkheid te verbeteren. Het beperkt aantal klachten van rechthebbenden laat zien dat rechthebbenden in eerste aanleg tevreden zijn over de wijze waarop CBO’s uitkeren. VOI©E is bezig met harmonisering van de uitgangspunten van de geschillenregelingen voor rechthebbenden in het kader van het CBO-Keurmerk. Hierover zal ook met het College worden gesproken.

Geen geschillen met betalingsplichtigen
Het toezicht met betrekking tot betalingsplichtigen is onder meer gericht op de wijze waarop CBO’s rekening houden met de belangen van betalingsplichtigen. In de praktijk is dit af te leiden aan het aantal ingediende klachten. In 2013 heeft het College acht klachten ontvangen, waarvan er zes ongegrond zijn bevonden. De overige twee hebben niet geleid tot een beslissing van het College aangezien partijen onderling tot een oplossing zijn gekomen. Bij de Geschillencommissie Auteursrechten zijn in 2013 geen klachten ingediend. Dat er zo goed als geen klachten zijn kan volgens het College verband houden met het feit dat de CBO’s, ook via branchevereniging VOI©E, in toenemende mate het incassobeleid vaststellen in overleg met de gebruikers. Als voorbeeld worden de afspraken met het Platform Auteursrecht van VNO-NCW/MKB Nederland genoemd over een uniforme kortingsregeling en de totstandkoming van een centrale licentieportal voor gebruikers (www.mijnlicentie.nl).
In 2013 bieden Buma/Stemra, Sena, Videma en Reprorecht (de vier grote ‘markt-CBO’s’) de mogelijkheid aan gebruikers voor een gezamenlijke factuur. Inmiddels maken circa 120.000 bedrijven gebruik van een gezamenlijke factuur van Buma/Stemra en Sena.
Voorstellen voor eenzijdige tariefstijgingen groter dan de afgeleide ConsumentenPrijsIndex (CPI) waren in 2013 niet aan de orde.

Aan alle financiële eisen voldaan
Alle CBO’s hebben over 2013 een jaarrekening opgesteld overeenkomstig Burgerlijk Wetboek Boek 2 Titel 9, gecombineerd met een jaarverslag, en deze gepubliceerd op hun website.
In een VOI©E-werkgroep, waarin alle CBO’s vertegenwoordigd waren, is afgesproken om een Model Kerncijferoverzicht en Mutatieoverzicht te verdelen licentie-inkomsten in de jaarrekening op te nemen. De onderlinge vergelijkbaarheid tussen de CBO’s wordt hiermee vergroot. Dit betreft geen verplichting die uit de wet volgt.
Alle 17 CBO’s voldoen aan de wettelijke vereisten voor bezoldiging van topfunctionarissen (Wet Normering Topinkomens).

Goed bestuur en integriteit
Het College heeft toezicht gehouden op goed bestuur en integriteit van de CBO’s aan de hand van de Richtlijn Goed Bestuur en Integriteit zoals vastgesteld door VOI©E en de eigen Notitie Integer Bestuur (CvTA, 2010). Op grond hiervan heeft het CvTA van alle CBO’s de nevenfuncties van functionarissen ontvangen en beoordeeld, zijn in 2013 geen bestuurswijzigingen door de CBO’s voorgenomen en zijn geen schendingen van de integriteit gemeld.

Lees hier het rapport toezicht 2013 van het CvTA.

10-10-14