Tussentijds rapport TNO over project Beelden voor de Toekomst

TNO heeft een tussentijdse evaluatie gepubliceerd over het project Beelden voor de Toekomst, waarin verschillende erfgoedinstellingen samenwerken om hun collecties te digitaliseren en te ontsluiten voor een breed publiek. Onderdeel van het project is het regelen van de auteursrechten voor (her)gebruik van gedigitaliseerd archiefmateriaal.

Dit project wordt uitgevoerd door een consortium bestaande uit drie grote erfgoedinstellingen (Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, Eye Film Instituut Nederland, Nationaal Archief), de Centrale Discotheek Rotterdam, de Vereniging van Openbare Bibliotheken en de Stichting Kennisland.

Auteursrechten
Het clearen van de rechten is een complexer en omvangrijker taak gebleken dan de organisatie verwachtte. Onder meer het regelen van de rechten op foto’s zorgde voor vertragingen. Momenteel is de organisatie in onderhandeling met Pictoright om een collectieve regeling te treffen, zodat de opgelopen achterstanden in een keer worden ingelopen.
De vraagstukken op dit terrein gaan de bevoegdheden van de individuele instellingen te boven, aldus het rapport. Zij kunnen onderhandelen met rechthebbenden, maar kunnen niet in alle gevallen tot een werkbare of bevredigende regeling of oplossing komen. Op een aantal punten doet het consortium daarom een beroep op de overheid met betrekking tot auteursrechten:
• De landelijke overheid kan zich inspannen om te komen tot een regeling voor Orphan Works.
• Onderhandelingen zouden vergemakkelijkt kunnen worden wanneer de overheid bepaalde kaders of standaarden vastlegt, bijvoorbeeld met betrekking tot de mechanismen of vuistregels die belanghebbenden kunnen hanteren om een billijke vergoeding voor niet-commercieel gebruik van audiovisueel archiefmateriaal vast te stellen.
• Daarnaast zou de sector gebaat zijn wanneer er één loket zou komen voor het clearen van rechten. Dit zou een enorme (tijds)inspanning schelen die ten goede zou kunnen komen aan andere zaken, zoals de ontsluiting van de archieven voor het publiek en aan dienstenontwikkeling.

Algemene conclusies
De tussentijdse evaluatie van het project levert de volgende conclusies op:
• Beelden voor de Toekomst is internationaal voorloper en uniek project
• Prestaties restaureren, conserveren en digitaliseren zijn grotendeels behaald
• Kosten voor verschillende activiteiten zijn lager dan gepland, kosten voor opslag hoger
• Dienstenontwikkeling is divers, maar nog te weinig
• Project levert belangrijke bijdrage aan innovatie en kennisontwikkeling in archiefsector
• Impact op werkwijze en rol van archiefinstellingen is groot
• Herkenbaarheid van Beelden voor de Toekomst is bij algemeen publiek nog gering
• Samenwerking is goed m.b.t. kennisuitwisseling, conserveren en digitaliseren, maar schiet tekort in dienstenontwikkeling en communicatie
• Terugverdienverplichting legt onevenredig grote druk op het project en de consortiumpartners
• Maatschappelijke impact is aantoonbaar

Aanbevelingen:
• Dienstenontwikkeling en ontsluiting voor eindgebruikers in resterende tijd versterken
• Samenwerking tussen consortiumpartijen versterken
• Meer gezamenlijke promotie van Beelden voor de Toekomst
• Meer sturing op doelmatigheid en maatschappelijke impact
• Financiële sturing verbeteren, relatie zichtbaar maken tussen kosten enerzijds en output en impact anderzijds
• Goede zelfevaluatie opstellen voor evaluatie van het project na afloop
• Aanzienlijke aanpassing van de terugverdienverplichting, met behoud van prikkel om inkomsten te genereren

06-12-10

X

Meld u aan voor onze nieuwsbrief.

Hartelijk dank voor uw aanmelding.

U heeft niet alle velden ingevuld.

U heeft een ongeldig e-mailadres ingevoerd.