Verslag Rondetafeloverleg met Tweede Kamer over rapport Gerkens

Onder grote belangstelling vond op 15 oktober jl.  in de Tweede Kamer het ‘rondetafeloverleg’ over het rapport auteursrechten van de werkgroep Gerkens plaats. Deze hoorzitting was georganiseerd door de Vaste Commissie voor Justitie ter voorbereiding op het algemeen overleg dat de Tweede Kamer voor het einde van dit jaar wil houden met de werkgroep Gerkens.

De werkgroep Gerkens (Arda Gerkens, Nicolien van Vroonhoven, Pauline Smeets en Fred Teeven) was als toehoorder aanwezig. De Kamerleden die deelnamen aan de hoorzitting, want dat was het in feite toch wel, waren Jan de Vries (CDA), Marianne  Besselink (PvdA), Farshad Bashir (SP), Naïma Azough (GroenLinks) en later op de ochtend Boris van der Ham (D66).Ton Elias (VVD) was ziek. Er werden 17 genodigde organisaties en een aantal deskundigen gehoord, onderverdeeld in vijf ‘blokken’ en dat zorgde ook voor een volle tribune belangstellenden vanuit de diverse achterbannen.

Nuttig overzicht, weinig nieuws
Met de indeling in vijf blokken was geprobeerd de thematiek en de verschillende  invalshoeken te clusteren. Dat is niet goed gelukt. De samensteling van de deelnemers aan de blokken was niet evenwichtig en de tijd voor de Kamerleden om vragen te stellen was te beperkt, waardoor in de meeste blokken al helemaal geen ruimte was voor debat. Daarmee kreeg de bijeenkomst toch het karakter van een hoorzitting, waar weinig nieuws te horen was. Het was wel nuttig om in één ochtend het hele speelveld te overzien. Dat wil zeggen het speelveld rond de knelpunten in de entertainmentindustrie, want daar richt het rapport van de werkgroep Gerkens zich op: illegaal downloaden, thuiskopieregeling, collectief beheer en businessmodellen voor online muziek- en filmdiensten.

Betaald moet er worden, maar niet door mij
De aanwezige Kamerleden zullen wel een goed beeld hebben gekregen van de problematiek, maar nog weinig zicht hebben op de oplossingen. De lastige positie van de rechthebbenden op het internet is wel duidelijk. Een belangrijk deel van de business verschuift naar internet, maar het handhaven van rechten en het in de markt zetten van nieuwe producten en diensten voor consumenten op internet is momenteel heel moeilijk. Iedereen die verder betrokken is in de keten tot en met de consument onderkent het belang van het auteursrecht en vindt dat de rechthebbenden een redelijke beloning voor hun inspanningen en investeringen moeten krijgen. Maar iedereen schuift vervolgens de verantwoordelijkheid daarvoor af. De hardware-industrie wil geen heffingen, de internet service providers (isp’s) achten zich niet verantwoordelijk en de consumentenbond wil geen verbod op illegaal downloaden. Iedereen roept in koor dat de rechthebbenden, in dit geval de entertainmentindustrie, maar met goede legale producten en diensten moeten komen en deze rechtstreeks met de consument moeten afrekenen, dan zal de consument die producten en diensten wel gaan afnemen. Naar de overtuiging van de rechthebbenden zal dan toch echt een effectieve bestrijding van illegaal aanbod nodig zijn en zullen ondertussen ook tijdelijke conmpensatieregelingen nodig blijven, anders trekken de makers straks aan het kortste eind.

VOI©E roept op tot respect voor de creatieve sector
Blok 1 ging met name over collectief beheer. Daartoe waren leden van VOI©E en het College van Toezicht uitgenodigd. Op het laatste moment werd de VOI©E-delegatie versterkt door Angad-Gaur die iets mocht zeggen namens de individuele rechthebbenden. Woordvoerder Kosto namens VOI©E en Auteursrechtbelangen benadrukte het belang van de binnen- en buitenlandse rechthebbenden die de cultuurproducten verzorgen. De verschuiving van het gebruik naar internet zorgt voor overgangsproblemen, waar ook de collectieve beheeersorganisaties (cbo’s) pro-actief hun weg in zoeken vanuit de belangen van de rechthebbenden, maar ook om de gebruikers op internet te kunnen bedienen. De cbo’s zoeken daarbij voortdurend via VOI©E het overleg, zoals in de werkgroep Pastors met het georganiseerde bedrijfsleven. Kosto roept op tot meer vertrouwen in zelfregulering, meer respect voor het auteursrecht en het niet zomaar laten passeren van de AMvB tot de onterechte en onrechtvaardige verdere bevriezing van de thuiskopieregeling.
Het College van Toezicht is van mening dat de toezichthoudende rol van het College de afgelopen vijf jaar tot verbetering heeft geleid, en ook de oprichting van VOI©E wordt als zo’n verbetering gezien. Het College van Toezicht is geen voorstander van één cbo. De verschillen tussen de categorieën rechthebbenden, de soorten rechten en de categorieën gebruikers zijn te groot om deze doelmatig in één organisatie onder te brengen. Op de vraag over het beleggingsbeleid van Buma, merkte het College nog op dat het beleggingsbeleid eerder door het College is getoetst en dat dit beleid de toets der kritiek kon doorstaan.

Centrale afspraken met de televisieproducenten
In blok 2 stond de audiovisuele sector, omroep en kabel, centraal. De publieke omroep (NPO) pleit voor een one-stop-shop. De producent moet alle benodigde rechten regelen. Dat hoeft niet met één cbo, maar bij voorkeur wel via één loket. Het gaat daarbij niet om minder geld, maar om een meer transparant en eenvoudiger distributiesysteem.

Industrie en isp’s schuiven verantwoordelijkheid af
In blok 3 ging het met name over de discussie of een compensatieregeling zoals de thuiskopieheffing moet worden afgeschaft. De hardware-industrie en importeurs zijn hierin duidelijk: stop definitief met de thuiskopieheffing. Dergelijke heffingen zouden funest zijn voor innovatie. De rechthebbenden moeten gebruik maken van de technische middelen die er zijn om kopiëren tegen te gaan of andere businessmodellen bedenken.

Omslagpunt reeds bereikt
De NVPI is het eens met de werkgroep Gerkens dat er maatregelen genomen moeten worden om het illegaal aanbod aan te pakken, maar dat daarmee niet gewacht moet worden op het omslagpunt, het moment waarop de entertainmentbranche heeft gezorgd voor voldoende legaal aanbod. Solleveld wijst op bijlage 4 van de gezamenlijke reactie van VOI©E en Stichting Auteursrechtbelangen: een rapport van de NVPI waaruit blijkt dat er reeds 31 legale online muziekdiensten en 19 legale filmdiensten voor Nederlandse gebruikers beschikbaar zijn, een aantal dat groeit.
Het beperkte marktaandeel (3,6%) wordt veroorzaakt door de ongelijke strijd tegen gratis illegaal aanbod en de beperkte advertentiemarkt voor dit soort diensten.

Thuiskopieregeling vernieuwen en laten uitfaseren door legaal gebruik
Daarnaast is er volgens de NVPI alle reden om de Thuiskopieregeling te handhaven, want er worden nog steeds vele kopieën gemaakt waarvoor de regeling bestemd is (nauwelijks dus van legaal aanbod, ook al omdat dit gebeurt op voorwerpen waarop geen heffing is) en vernieuwing van de regeling is ook heel goed mogelijk door de heffing te spreiden over de voorwerpen waarop veel wordt gekopieerd (met name mp3-spelers en hard disk recorders) of een lump sum afspraak. De uitfasering door toename legaal aanbod kan worden ingebouwd, dat gebeurt nu ook al, en die uitfasering vindt vanzelf plaats als legaal aanbod meer ruimte krijgt door een effectieve aanpak van illegaal aanbod.

Heffen of verbodsrecht?
In een even vermakelijk als leerzaam debat gingen Visser en Alberdingk Thijm in blok 4 de discussie aan over de beleidskeuze die gemaakt zou moeten worden voor internet: een ‘rechtenvrij’ internet in ruil voor een heffing (Alberdingk Thijm) of illegaal aanbod bestrijden op basis van een exclusief recht (Visser). Visser is groot voorstander van een individueel auteursrecht. Op basis van exclusieve rechten komen uiteindelijk ook deals voor internet tot stand, zie bijvoorbeeld de Google book deal. Daarvoor is wel noodzakelijk dat het illegale aanbod wordt aangepakt via de tussenpersonen.
Alberdingk Thijm ziet grote voordelen in vergoedingsregelingen: one-stop-shop; minder machtsconcentratie bij enkele grote entertainmentbedrijven; een vast inkomen voor rechthebbenden en geen strijd om de rechten tussen producenten en makers; het gebruik wordt gestimuleerd en er zou meer ruimte voor innovatie komen.

Niet straffen, wel verleiden
In de vijfde en laatste sessie aandacht voor de rol van distributieplatforms zoals Mininova, de handhaving door stichting BREIN en de positie van de Consumentenbond.
Mininova biedt een succesvol distributieplatform en maakt geen inbreuk op auteursrechten. Alles van te voren filteren op rechtmatig gebruik van hun platform door de gebruikers is kostbaar en contraproductief. Rechthebbenden zouden daar zelf een bijdrage aan moeten leveren.
BREIN heeft uitgelegd dat BREIN zich niet op de consument richt, maar op de winkel die illegale producten aanbiedt en dat de exploitant van de winkel er zelf voor verantwoordelijk is om zijn winkel schoon te houden. Mininova handelt in ieder geval onrechtmatig als structureel aanbod van illegale content niet wordt voorkomen. BREIN gelooft in de normering via een verbod, waarop de consument ook kan worden gewezen en kan worden gewaarschuwd. Maar het belangrijkste praktische nut van een verbod is dat intermediairs zich niet meer kunnen verschuilen achter het argument dat zij legaal gebruik faciliteren.
De Consumentenbond huldigt het motto ‘niet straffen, wel verleiden’. De entertainmentindustrie moet haar eigen klanten niet straffen voor downloaden, maar moet haar klanten verleiden met betere alternatieve producten en diensten. Bovendien zal handhaving op den duur leiden tot digitaal preventief fouilleren en die kant moeten we volgens de Consumentenbond niet op.

Postion papers
Alle deelnemers hadden van tevoren een position paper ingediend. Deze zijn hieronder in te zien. VOI©E had als position paper de samenvatting van de gezamenlijke reactie van VOI©E en de stichting Auteursrechtbelangen ingediend. 

VOI©E / speech voorzitter A. Kosto
Ntb, dhr. E. Angad-Gaur
NLKabel, dhr. R. van Esch
Taskforce Rechten NPO, dhr. F. Maréchal
FIAR-CE, STOBI, ICT-Office, dhr. A. Habets, dhr. L. Rijnbeek, dhr. B. Taselaar
NVPI, dhr. P. Solleveld
Philips, dhr. G. Wirtz
Universiteit Leiden, dhr. D. Visser
Mininova, dhr. N. van der Maas en dhr. E. Dubbelboer
Acromax GmbH, dhr. A. Nini
Consumentenbond, mw. L. Postma
Thuiskopie

16-10-09


Gerelateerde berichten:

12-10-09

Hier gaat het over: 70.000 downloads en 600 euro royalty

12-10-09

VOI©E en Auteursrechtbelangen naar rondetafelgesprek met de Kamer

01-10-09

Rondetafelgesprek over rapport Gerkens op 15 oktober aanstaande

10-09-09

Gezamenlijke reactie rechthebbenden op rapport Gerkens

24-08-09

Gezamenlijke reactie op rapport Gerkens

17-06-09

Werkgroep Gerkens presenteert 'Auteursrechten, een rapport'

17-06-09

Hoe verder met rapport Gerkens?

17-06-09

Enkele citaten en het volledige rapport Gerkens

17-06-09

Eerste reactie Aad Kosto op rapport Gerkens

29-05-09

Rapport Gerkens nu echt in aantocht

 

X

Meld u aan voor onze nieuwsbrief.

Hartelijk dank voor uw aanmelding.

U heeft niet alle velden ingevuld.

U heeft een ongeldig e-mailadres ingevoerd.